الشيخ حسين المظاهري
186
كاوشى نو در اخلاق اسلامى وشئون حكمت عملى (فارسى)
فيض قدس سره مى گويد : " نرمى در كشاندن دل به سوى علمى كه براى زندگى جاودان ، فايده مند است ، مهمتر است از نرمى دركشاندن دل به سوى علمى كه جزتندرستى سودى در بر ندارد . " 47 او در جاى ديگرى مى گويد : " خداوند مى فرمايد كه مشركان نجس هستند ، تا هشدارى باشد براى انديشه ها در اينكه پاكى و نجاست تنها به ظواهر محسوس ، محدود نيست . يك مشرك ، ممكن است جامه و پيكرى پاك داشته باشد ولى گوهره اى نجس دارد ، يعنى درونش به پلشتى آلوده است ، و نجاست ، عبارت است از آنچه بنده بايد از آن دورى گزيند و پلشتيهاى صفات باطنى براى دورى گزيدن مهمترند ، چه آنها در حال حاضر ، ناپاك و براى آينده نابود كننده اند از همين روى ، پيامبر اكرم ( ص ) مى فرمايد : " فرشته به خانه اى كه در آن سگ است در نيايد . " و دل نيز خانه اى است كه جايگاه نزول ملائك و مهبط آثار ايشان و سراى آرام گرفتن آنها ، و صفات پليدى ، همچون خشم ، شهوت ، كينه توزى ، حسادت ، خودمحورى ، خودبينى و نظاير آن سگهايى هستند كه پيوسته پارس مى كنند و فرشته به هر كجا كه در آيد ، سگستانى خواهد بود . . . در آخرت ، چهره ها تابع معانى خواهند بود و بر معانى غلبه خواهند داشت و به همين سبب ، هر كس به چهرهء معنوى خود برانگيخته خواهد شد و آنكه آبروى ديگران را از هم مى درد ، چونان گرگى دوان ، و متكبّر به چهرهء پلنگ ، و رياست طلب به چهرهء شير . و اخبار بسيارى در اين پيرامون رسيده است و عبرت ديده وران بر آن گواهى مى هد . " 48 محقّق نراقى قدس سره مى گويد : " فضايل اخلاقى از عوامل رهايى بخشى است كه به سعادتِ جاودان مى رساند و رذايل اخلاقى از عوامل نابود كننده اى است كه موجب نگون بختى ابدى به شمار مى آيد . پس تخلّى از عامل دوم و تحلّى به عامل نخست از اهم واجبات است . پس هر عاقلى بايد در به دست آوردن فضايل